ഗു​ജ​റാ​ത്തി​ലെ മൊ​ഹ്‌​സാ​ന​യി​ല്‍നി​ന്ന് ഏ​ക​ദേ​ശം 25 കി​ലോ മീ​റ്റ​ര്‍ അ​ക​ലെ മൊ​ഠേ​ര​യി​ലേ​ക്കു​ള്ള യാ​ത്ര​യി​ല്‍ ര​ക്തം പോ​ലും ഉ​റ​ഞ്ഞു പോ​കു​ന്ന ത​ണു​പ്പാ​യി​രു​ന്നു.

ക​ടു​ക് പൂ​ത്ത് നി​ല്‍​ക്കു​ന്ന മ​ഞ്ഞപ്പാ​ട​ങ്ങ​ള്‍ ക​ട​ന്ന് പു​ഷ്പാ​വ​തി ന​ദി​യു​ടെ പ​ശ്ചാ​ത്ത​ല​ത്തി​ല്‍ പേ​ര​റി​യാ​ത്ത വ്യ​ക്ഷ​ങ്ങ​ളി​ല്‍ പ​ക്ഷി​ക​ളു​ടെ ക​ള​കൂ​ജ​നം കേ​ട്ട് ച​രി​ത്ര​മു​റ​ങ്ങു​ന്ന മൊ​ഠേ​ര സൂ​ര്യ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് എ​ത്തി​യ​പ്പോ​ള്‍ സ​മ​യം രാ​വി​ലെ ഏ​ഴു മ​ണി.

അ​രി​ച്ചി​റ​ങ്ങു​ന്ന ത​ണു​പ്പ് വ​ക​വ​യ്ക്കാ​തെ മു​ന്നോ​ട്ട് ന​ട​ന്നു നീ​ങ്ങു​ന്ന ഒ​രു​പ​റ്റം സ്‌​കൂ​ള്‍ കു​ട്ടി​ക​ള്‍​ക്കൊ​പ്പം ടെ​റാ​രൂ​പ​ത്തി​ലു​ള്ള പൂ​ന്തോ​ട്ട​ത്താ​ല്‍ ചു​റ്റ​പ്പെ​ട്ട, മൊ​ഠേ​ര സൂ​ര്യ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് ന​ട​ന്നു.

അ​ടു​ത്തേ​ക്ക് എ​ത്തും​തോ​റും ആ ​ശി​ല്‍​പ​ചാ​തു​ര്യം ക​ണ്ണ​ഞ്ചി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു. അ​നേ​കം സൂ​ക്ഷ്മ​മാ​യ കൊ​ത്തു​പ​ണി​ക​ള്‍, ത്രി​കോ​ണാ​കൃ​തി​യി​ല്‍ കൊ​ത്തി​യെ​ടു​ത്ത ക​ല്‍​പ്പ​ട​വു​ക​ള്‍, പ​ച്ച നി​റ​മു​ള്ള വെ​ള്ളം തു​ളു​മ്പു​ന്ന ക്ഷേ​ത്ര​ക്കു​ളം... കി​ഴ​ക്കു പ​ടി​ഞ്ഞാ​റ് ദി​ശ​യി​ല്‍ ഒ​രു നേ​ര്‍​രേ​ഖ​യി​ലെ​ന്ന​വി​ധം സ്ഥി​തി​ചെ​യ്യു​ന്ന മൂ​ന്ന് ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളാ​ണ് മൊ​ഠേ​ര സൂ​ര്യ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​നു​ള്ള​ത്.

കു​ണ്ഡം അ​ഥ​വാ കു​ളം, സ​ഭാ​മ​ണ്ഡ​പം, ഗു​ഡ​മ​ണ്ഡ​പം. ആ​രാ​ധ​നാ​മൂ​ര്‍​ത്തി​യാ​യ സൂ​ര്യ​ദേ​വ​െന്‍റെ വി​ഗ്ര​ഹം പ്ര​തി​ഷ്ഠി​ച്ചി​രു​ന്ന ശ്രീ​കോ​വി​ലാ​ണ് ഗു​ഡ​മ​ണ്ഡ​പം. ശ്രീ​കോ​വി​ലി​ന് അ​ഭി​മു​ഖ​മാ​യു​ള്ള മ​ണ്ഡ​പം -സ​ഭാ​മ​ണ്ഡ​പം.

അ​വ​ര്‍​ണ​നീ​യം ഈ ​ശി​ല്‍​പ​ചാ​തു​ര്യം

സൂ​ര്യ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് എ​ത്തു​മ്പോ​ള്‍ ആ​ദ്യം കാ​ണു​ന്ന​ത് സൂ​ര്യ​കു​ണ്ഡ് എ​ന്ന​റി​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന മ​നോ​ഹ​ര​മാ​യ സ​മ​ച​തു​ര​ത്തി​ല്‍ നി​ര​വ​ധി ക​ല്‍​പ്പ​ട​വു​ക​ളു​മാ​യി നി​ര്‍​മി​ച്ച ക്ഷേ​ത്ര​ക്കു​ള​മാ​ണ്.

വി​വി​ധ ദേ​വ​ന്മാ​ര്‍​ക്കും അ​ര്‍​ധ​ദേ​വ​ന്മാ​ര്‍​ക്കും വേ​ണ്ടി​യു​ള്ള 108 ആ​രാ​ധ​നാ​ല​യ​ങ്ങ​ള്‍ ഉ​ള്‍​ക്കൊ​ള്ളു​ന്ന പ​ടി​ക്കെ​ട്ടി​ലും ഗോ​പു​ര​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്. കു​ണ്ഡ​ത്തി​ന്‍റെ മൂ​ന്ന് വ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലാ​യി സ്ഥി​തി ചെ​യ്യു​ന്ന മൂ​ന്ന് പ്ര​ധാ​ന ആ​രാ​ധ​നാ​ല​യ​ങ്ങ​ള്‍ ഗ​ണ​പ​തി​ക്കും വി​ഷ്ണു​വി​നും സ​മ​ര്‍​പ്പി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

"താ​ണ്ഡ​വം' നൃ​ത്തം ചെ​യ്യു​ന്ന ശി​വ​ന്‍റെ ഒ​രു ചി​ത്ര​വും ഇ​വി​ടെ കാ​ണാം. പ​ല കാ​ല​ങ്ങ​ളി​ലു​ണ്ടാ​യ ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളി​ല്‍ ശ്രീ​കോ​വി​ലി​ല്‍ പ​ല​തും ശി​ഥി​ല​മാ​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. അ​വ​ശേ​ഷി​ക്കു​ന്ന​വ​യി​ല്‍ ഇ​പ്പോ​ഴും ശൈ​വ, വി​ഷ്ണു പ്ര​തി​ഷ്ഠ​ക​ളു​ണ്ട്.

പ്ര​ധാ​ന​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​നു തൊ​ട്ടു മു​ന്‍​പി​ലാ​യി അ​ഷ്ട​കോ​ണാ​കൃ​തി​യി​ല്‍ നി​ര്‍​മി​ച്ച സ​ഭാ​മ​ണ്ഡ​പം. അ​വി​ടെ പ​ല ഉ​യ​ര​ങ്ങ​ളി​ലു​ള്ള ക​ല്‍​ത്തൂ​ണു​ക​ള്‍ സ്ഥാ​പി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്. 52 ആ​ഴ്ച​ക​ളെ കു​റി​ക്കു​ന്ന 52 തൂ​ണു​ക​ളാ​ണി​വി​ടെ ഉ​ള്ള​തെ​ന്നാ​ണ് ക​രു​തു​ന്ന​ത്.

രാ​ജ​ഭ​ര​ണ​കാ​ല​ത്ത് സ​ഭാ​മ​ണ്ഡ​പം നൃ​ത്തവേ​ദി​യാ​യി ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നു. ചു​മ​രു​ക​ളി​ലെ നൃ​ത്തം ചെ​യ്യു​ന്ന അ​പ്‌​സ​ര​സു​ക​ളു​ടെ മ​നോ​ഹ​ര ചി​ത്ര​ങ്ങ​ള്‍ കാ​ണാ​നാ​കും.

ച​രി​ത്ര​മു​റ​ങ്ങു​ന്ന ക​ല്‍​മ​ണ്ഡ​പം

ഒ​ന്നി​ല​ധി​കം ആ​ക്ര​മ​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ചെ​റു​ത്തു നി​ല്‍​പ്പി​ന്‍റെയും ക​ഥ​ക​ള്‍ മൊ​ഠേ​ര ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലെ ക​ല്‍​ച്ചു​വ​രു​ക​ള്‍​ക്ക് പ​റ​യാ​നു​ണ്ട്. നൂ​റ്റാ​ണ്ടു​ക​ള്‍​ക്കു മു​മ്പു​ണ്ടാ​യ ആ​ക്ര​മ​ണ​ത്തി​ല്‍ പാ​തി ത​ക​ര്‍​ന്ന കൊ​ത്തു​പ​ണി​ക​ള്‍ ഇ​പ്പോ​ഴും ച​രി​ത്ര രേ​ഖ​യെ​ന്ന പോ​ലെ ക്ഷേ​ത്ര​ച്ചു​മ​രു​ക​ളി​ല്‍ തെ​ളി​ഞ്ഞു നി​ല്‍​ക്കു​ന്നു.

പ​തി​നൊ​ന്നാം നൂ​റ്റാ​ണ്ടി​ല്‍ സോ​ള​ങ്കി രാ​ജാ​വാ​യ ഭീ​മദേ​വ​ന്‍ ഒ​ന്നാ​മ​നാ​ണ് ക്ഷേ​ത്രം നി​ര്‍​മി​ച്ച​തെ​ന്നാ​ണ് ക​രു​തു​ന്ന​ത്. ഭീ​മ​ദേ​വ​ന്‍ ശി​വ​ഭ​ക്ത​നാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ങ്കി​ലും സോ​ള​ങ്കി രാ​ജ​വം​ശം സൂ​ര്യ ഭ​ക്ത​രാ​യി​രു​ന്നു.

1024- 1025 കാ​ല​ഘ​ട്ട​ത്തി​ല്‍ മ​ഹ്മൂ​ദ് ഗ​സ്‌​നി സോ​ള​ങ്കി രാ​ജ​വം​ശ​ത്തെ ആ​ക്ര​മി​ച്ചു. പ​ക്ഷേ കാ​ര്യ​മാ​യ വി​ജ​യം നേ​ടാ​ന്‍ ഗ​സ്‌​നി​ക്ക് സാ​ധി​ച്ചി​ല്ല. ഒ​രു വ​ര്‍​ഷ​ത്തി​നു ശേ​ഷം സോ​ള​ങ്കി രാ​ജ​വം​ശം വീ​ണ്ടും ഇ​വി​ടെ അ​ധി​കാ​രം പി​ടി​ച്ചെ​ടു​ത്തു.

അ​ന്ന​ത്തെ വി​ജ​യ​ക​ര​മാ​യ പ്ര​തി​രോ​ധ​ത്തി​ന്‍റെ സ്മ​ര​ണ​യ്ക്കാ​യാ​ണ് സൂ​ര്യ​ഭ​ഗ​വാ​ന്‍റെ സ്വ​ര്‍​ണ​വി​ഗ്ര​ഹം പ്ര​തി​ഷ്ഠി​ച്ച് ക്ഷേ​ത്രം നി​ര്‍​മി​ച്ച​തെ​ന്നാ​ണ് ച​രി​ത്ര​ഗ്ര​ന്ഥ​ങ്ങ​ളി​ലു​ള്ള​ത്.

പ​ക്ഷേ ഏ​റെ​ക്കാ​ലം ക​ഴി​യും മു​ന്‍​പേ വീ​ണ്ടും ക്ഷേ​ത്രം ആ​ക്ര​മ​ണ​ത്തി​ന് ഇ​ര​യാ​യി. ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലെ വി​ഗ്ര​ഹം മാ​ത്ര​മ​ല്ല അ​തി​നു താ​ഴെ വി​ല മ​തി​ക്കാ​നാ​കാ​ത്ത​ത്ര സ്വ​ര്‍​ണ​നാ​ണ​ങ്ങ​ളും ര​ത്‌​ന​ങ്ങ​ളും സൂ​ക്ഷി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടെ​ന്ന അ​ഭ്യൂ​ഹ​മാ​ണ് അ​ലാ​വു​ദ്ധീ​ന്‍ ഖി​ല്‍​ജി​യെ ആ​ക്ര​മ​ണ​ത്തി​ന് പ്രേ​രി​പ്പി​ച്ച​ത്.

1300 ക​ളി​ല്‍ ഖി​ല്‍​ജി​യു​ടെ ആ​ക്ര​മ​ണ​ത്തോ​ടെ ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലെ വി​ഗ്ര​ഹം അ​പ്ര​ത്യ​ക്ഷ​മാ​യി. ഖി​ല്‍​ജി​യു​ടെ പ​ട​യാ​ളി​ക​ള്‍ വി​ഗ്ര​ഹം ക​വ​ര്‍​ച്ച ചെ​യ്ത​താ​ണോ അ​തോ ക്ഷേ​ത്ര പൂ​ജാ​രി​ക​ളും വി​ശ്വാ​സി​ക​ളും ചേ​ര്‍​ന്ന് വി​ഗ്ര​ഹം അ​തീ​വ ര​ഹ​സ്യ​മാ​യി ഒ​ളി​പ്പി​ച്ച​താ​ണോ എ​ന്ന​തി​ല്‍ ഇ​പ്പോ​ഴും ദു​രൂ​ഹ​ത തു​ട​രു​ക​യാ​ണ്.

എ​ന്തു ത​ന്നെ​യാ​യാ​ലും വി​ഗ്ര​ഹം പി​ന്നീ​ട് തി​രി​ച്ചു കി​ട്ടി​യി​ല്ല. അ​തോ​ടെ പൂ​ജ​യും മു​ട​ങ്ങി. പി​ന്നീ​ട് 1802ല്‍ ​ബ്രി​ട്ടീ​ഷു​കാ​രാ​ണ് ക്ഷേ​ത്ര​ത്തെ വീ​ണ്ടും ക​ണ്ടെ​ത്തി​യ​ത്. നി​ല​വി​ല്‍ പു​രാ​വ​സ്തു വ​കു​പ്പി​ന്‍റെ കീ​ഴി​ലാ​ണ് ക്ഷേ​ത്രം.

ഈ ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ല്‍ വി​ഗ്ര​ഹ​മി​ല്ല, പൂ​ജ​യു​മി​ല്ല

ക​ല്ലി​ല്‍ കൊ​ത്തി​യെ​ടു​ത്ത ക​മ​ഴ്ത്തി വ​ച്ച താ​മ​ര​പ്പൂ​വി​നു മു​ക​ളി​ല്‍ സൂ​ര്യ​മ​ന്ദി​രം. ന​ഗ്‌​ന​നാ​രി​ക​ളും ആ​ന​ക​ളും ദേ​വ​ത​ക​ളും ന​ര്‍​ത്ത​കി​യും താ​മ​ര​യും മ​ഹാ​ഭാ​ര​ത​ത്തി​ലെ​യും രാ​മാ​യ​ണ​ത്തി​ലെ​യും അ​സം​ഖ്യം ക​ഥ​ക​ളും... ഓ​രോ മ​തി​ലി​ലും തൂ​ണു​ക​ളി​ലും അ​സം​ഖ്യം കൊ​ത്തു​പ​ണി​ക​ള്‍.

ഏ​ഴു കു​തി​ര​ക​ളെ പൂ​ട്ടി​യ പ​ന്ത്ര​ണ്ട് ച​ത്ര​ങ്ങ​ളു​ള്ള സൂ​ര്യ​ര​ഥ​ത്തെ​യാ​ണ് ക്ഷേ​ത്രം പ്ര​തി​നി​ധാ​നം ചെ​യ്യു​ന്ന​ത്. ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലേ​ക്ക് ക​ട​ന്നെ​ങ്കി​ലും പൂ​ജാ വ​സ്തു​ക്ക​ളു​ടെ ഗ​ന്ധ​മോ, മ​ന്ത്ര​ധ്വ​നി​ക​ളോ മ​ണി​യൊ​ച്ച​ക​ളോ ഇ​ല്ല.

കാ​ല​ങ്ങ​ള്‍​ക്കു മു​ന്‍​പേ ത​ന്നെ ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലെ പ്ര​ധാ​ന പ്ര​തി​ഷ്ഠ​യാ​യി​രു​ന്ന സൂ​ര്യ​വി​ഗ്ര​ഹം ന​ഷ്ട​പ്പെ​ട്ടു. അ​തു കൊ​ണ്ട് ത​ന്നെ ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ല്‍ ഇ​പ്പോ​ള്‍ ആ​രാ​ധ​ന​യി​ല്ല.